Gia công hóa học là gì ? Các loại gia công hóa học

Phương pháp gia công hóa học là gì ? Nguyên lý gia công hóa học ? Biết được các phương pháp công nghệ và khả năng gia công ? Các loại gia công thuộc gia công hóa học, tất cả những câu hỏi này sẽ được chúng tôi trả lời qua bài viết dưới đây, cùng theo dõi nhé!

Gia công hóa là gì ?

Gia công hóa là gì ?

Gia công hóa hay gia công bằng hóa học là phương pháp gia công không truyền thống, trong đó vật liệu được tách ra khi tiếp xúc trực tiếp với một chất khắc hóa mạnh. Phương pháp gia công này được ứng dụng ngay sau chiến tranh thế giới thứ hai, đầu tiên là trong công nghệ sản xuất máy bay. Nhiều hóa chất khác nhau dùng để tách vật liệu từ 1 chi tiết gia công bằng nhiều cách khác nhau. Tùy theo yêu cầu mà người ta áp dụng các phương pháp phay hóa, khắc hóa, tạo phôi hóa và gia công quang hóa.

Các phương pháp công nghệ và khả năng công nghệ

Phương pháp gia công hóa sẽ bao gồm nhiều bước tùy theo nhu cầu ứng dụng và dạng gia công mà các bước thực hiện sẽ có sự thay đổi, cụ thể là:

Làm sạch

Bước đầu tiên của phương pháp gia công bằng hóa học là nguyên công làm sạch chi tiết để đảm bảo cho vật liệu được bóc đi đồng đều từ mặt gia công.

Tạo lớp bảo vệ

Một lớp phủ bảo vệ được đắp lên một số bề mặt nào đó của chi tiết. Lớp bảo vệ này được làm bằng vật liệu có khả năng chống lại tác dụng ăn mòn của chất khắc axit. Vì vậy nó sẽ được phủ lên những bề mặt không cần gia công. Những vật liệu của lớp bảo vệ là Neoprene, Polivinil Chloride và các Polyme khác. Lớp bảo vệ có thể được thực hiện bằng nhiều cách như: Cắt và bóc, Kháng quang, Kháng dung lưới.

Cắt và bóc

Trong phương pháp này, lớp bảo vệ được phủ lên bề mặt chi tiết bằng cách đắp, sơn hay phun sương với chiều dày khoảng 0,025 – 0,125 mm. Sau khi lớp bảo vệ động cứng lại, người ta dùng dao cắt và bóc đi lớp bảo vệ tại những vùng của chi tiết cần được gia công. Nguyên công cắt lớp bảo vệ được thực hiện bằng tay, dẫn hướng dao bằng một tấm dưỡng mẫu. Phương pháp cắt và bóc được áp dụng cho những chi tiết lớn, số lượng sản phẩm ít với độ chính xác không cao. Phương pháp này không thể đảm bảo sai số nhỏ hơn ± 0,125.

Kháng quang

Phương pháp kháng quang sử dụng các kỹ thuật chụp ảnh để thực hiện lớp bảo vệ. Các vật liệu của lớp bảo vệ này có chứa những hóa chất cảm quang. Chúng được phủ lên bề mặt chi tiết và tiếp nhận ánh sáng qua một âm bản của các vùng cần được khắc hóa. Sau đó người ta dùng kỹ thuật rửa ảnh để bóc đi các vùng này của lớp bảo vệ. Quá trình này sẽ để lại lớp bảo vệ trên những bề mặt chi tiết cần được bảo vệ. Thường được sử dụng để sản xuất những chi tiết nhỏ số lượng lớn với dung sai khắc khe, có thể nhỏ hơn ± 0,0125mm.

Kháng khung lưới

Lớp bảo vệ được sơn lên bề mặt chi tiết gia công qua một tấm lưới bằng lụa hoặc một tấm thép không rỉ. Gắn với tấm lưới này là một khung tô,nhằm tránh cho những vùng cần khắc hóa không bị sơn. Vì vậy lớp bảo vệ được sơn lên những ứng dụng trung gian giữa hai phương pháp tạo lớp bảo vệ kia về mặt độ chính xác, kích thước và chi tiết sản lượng, dung sai đạt được của phương pháp này là ± 0,075 mm.

Khắc hóa

Đây là bước bóc vật liệu, khi chi tiết được nhúng chìm trong dung dịch khắc hóa, những phần của chi tiết không có lớp bảo vệ sẽ bị tác động hóa học. Phương pháp ăn mòn thường dùng là biến vật liệu gia công (ví dụ như kim loại) thành muối hòa tan trong dung dịch khắc hóa, và do đó vật liệu được bóc ra khỏi bề mặt. Sau khi một lượng vật liệu mong muốn được bóc đi, chi tiết được lấy ra khỏi dung dịch khắc hóa và được rửa sạch.

Sự lựa chọn chất khắc hóa phụ thuộc vào vật liệu của chi tiết gia công, chiều sâu mong muốn và tốc độ bóc vật liệu, các yêu cầu về độ nhám bề mặt. Các chất khắc hóa cũng phải phù hợp với loại chất bảo vệ để đảm bảo rằng vật liệu của lớp bảo vệ không tác động hóa học bởi chất khắc hóa. Chúng ta có thể tham khảo bảng ở phần tiếp theo vì nó liệt kê một số vật liệu được gia công hóa bằng các chất khắc hóa thường dùng. Trong bảng cũng bao gồm tốc độ thấm và hệ số khắc.

Loại lớp bảo vệ

Lớp bảo vệ được tách ra khỏi bề mặt chi tiết. Hai bước trong gia công hóa có ảnh hưởng đáng kể về mặt phương pháp, vật liệu, các thông số gia công là bước tạo lớp bảo vệ và khắc hóa. Tốc độ bóc vật liệu trong gia công hóa thường được biểu thị bằng tốc độ thấm mm/phút. Là tốc độ tác động hóa học vào vật liệu của chi tiết gia công, bởi chất khắc được hướng thẳng vào bề mặt. Tốc độ thấm không bị ảnh hưởng bởi diện tích bề mặt. Các tốc độ thấm được liệt kê trong bảng dưới đây là các giá trị điển hình cho vật liệu gia công và chất khắc đã cho.

Chiều sâu cắt trong gia công hóa có thể đến 12,5mm cho những tấm chi tiết bằng kim loại của máy bay. Tuy nhiên trong nhiều trường hợp ứng dụng gia công hóa, chiều sâu yêu cầu chỉ vài phần nghìn mm hay thậm chí ít hơn. Cùng với tác động thấm vào chi tiết, quá trình khắc hóa cũng có thể xảy ra phía dưới mặt bên của lớp bảo vệ. Hiệu ứng này gọi là hiện tượng cắt lẹm và phải được tính đến khi thiết kế lớp bảo vệ để phần cắt phát sinh có kích thước xác định được. Đối với 1 loại vật liệu gia công cho trước, lượng cắt lẹm có liên hệ trực tiếp với chiều sâu cắt. Hằng số tỉ lệ đối với vật liệu này gọi là hệ số khắc và được xác định như sau:

Fe = U/d

Trong đó:

  • Fe  là hệ số khắc.
  • U là độ dài cắt dưới (mm)
  • d là chiều sâu cắt (mm)
  • Các kích thước U và d được xác định trong hình bên dưới

Các phương pháp gia công hóa là gì ?

Các phương pháp gia công hóa chủ yếu là: phay hóa, tạo phôi hóa, khắc hóa, gia công quang hóa. Mỗi loại sẽ có các đặc trưng khác nhau, và cụ thể như thế nào chúng ta cùng nhau tìm hiểu tiếp nhé.

Phay hóa (Chemical Milling)

Phay hóa là phương pháp gia công hóa đầu tiên được thương mại hóa. Trong suốt chiến tranh thế giới lần 2, một công ty sản xuất máy bay của Mỹ đã bắt đầu sử dụng phay hóa để bóc kim loại tạo ra các chi tiết trong máy bay. Ngày nay, phay hóa vẫn còn được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp hàng không để bóc vật liệu ở cánh và các tấm thân máy bay nhằm làm giảm bớt trọng lượng. Phay hóa được dùng cho các chi tiết lớn mà trong quá trình gia công cần bóc đi một lượng gia công khá nhiều. Phương pháp cắt và bóc lớp kim loại bảo vệ thường được sử dụng. Người ta thường dùng một tấm dưỡng mẫu để cắt và phải chú ý đến hiện tượng cắt lẹm phát sinh trong quá trình khắc hóa.

Phay hóa tạo nên độ nhám bề mặt thay đổi theo các vật liệu gia công khác nhau. Độ nhám bề mặt phụ thuộc vào chiều sâu thấm. Khi chiều sâu thấm tăng thì độ nhám trở nân tồi hơn và gần với giá trị lớn hơn của phạm vi cho trong bảng bên dưới.

Gia công hóa học là gì

Gia công hóa học là gì

Trình tự các bước trong phay hóa:

(1) làm sạch chi tiết

(2) Tạo lớp bảo vệ

(3) Cắt và bóc lớp bảo vệ tại vùng cần được khắc

(4) Khắc hóa

(5) Bóc lớp vỏ bảo vệ và làm sạch bề mặt sản phẩm

Tạo phôi hóa (Chemical Blanking)

Phương pháp tạo phôi hóa áp dụng hiện tượng ăn mòn hóa học để tiến hành cắt những chi tiết kim loại dạng tấm mỏng có độ dày nhỏ đến 0,025 mm hay cắt những mẫu phức tạp khác. Trong cả hai trường hợp và những trường hợp cá biệt khác, phương pháp dập và đột truyền thống không làm việc được vì lực dập sẽ làm hư hỏng tấm kim loại hay chi phí dụng cụ cao quá. Tạo phôi hóa tạo ra các chi tiết không có bavia, một ưu điểm hơn hẳn các nguyên công truyền thống khác.

Những phương pháp được sử dụng để phủ lớp bảo vệ trong tạo phôi hóa là phương pháp kháng quang hay kháng khung lưới. Phương pháp kháng quang được sử dụng cho những mẫu nhỏ, phức tạp và dung sai khắc nghiệt. Còn cho các trường hợp khác thì dùng phương pháp kháng khung lưới. Vì trong tạo phôi hóa, kích thước của các chi tiết thường là nhỏ nên người ta không sử dụng phương pháp cắt và bóc lớp bảo vệ. Và phương pháp để bóc lớp bảo vệ này cũng được thực hiện bằng chính những phương pháp trên.

Trình tự các bước trong tạo phôi hóa

(1) làm sạch chi tiết

(2) Tạo lớp bảo vệ bằng cách sơn qua khung lưới

(3) Khắc một phần

(4) Khắc toàn bộ

(5) Bóc lớp vỏ bảo vệ và làm sạch bề mặt sản phẩm

Những ứng dụng của phương pháp tạo phôi hóa thường được giới hạn cho những vật liệu mỏng hay những chi tiết phức tạp vì những lí do đã nêu ở trên. Chiều dày vật liệu lớn nhất khoảng 0,76 mm. Tương tự, những vật liệu được tôi cứng và giòn có thể được gia công bằng tạo phôi hóa nơi mà các phương pháp cơ chắc chắn làm gãy vỡ chi tiết. Khi dùng phương pháp kháng quang thì có thể đạt sai số ± 0,0025 mm trên vật liệu có chiều dày ± 0,025 mm. Khi chiều dày vật liệu tăng lên thì sai số cho phép cũng tăng lên. Phương pháp tạo lớp phủ bằng kháng khung lưới không được chính xác bằng phương pháp kháng quang.

Khắc hóa (Chemical Engraving)

Là một phương pháp gia công hóa dùng để tạo ra các bảng tên, các tấm phẳng có chữ hoặc hình ảnh minh họa trên 1 mặt. Những tấm này có thể gia công trên máy khắc truyền thống hay những phương pháp tương tự. Khắc hóa có thể tạo nên những tấm phẳng có chữ chìm hoặc nổi bằng cách đảo ngược các phần cần khắc của tấm này. Tạo lớp bào vệ được thực hiện bằng cách kháng quang hoặc kháng khung lưới.

Trình tự khắc hóa diễn ra tương tự những phương pháp gia công khác, ngoại trừ nguyên công điền đầy tiếp theo sau, mục đích điền đầy là để tạo lớp sơn hay lớp phủ khác trên các vùng chìm được hình thành khi khắc. Sau đó tấm này được nhấn chìm trong các dung dịch làm hòa tan lớp bảo vệ, nhưng không tác động vào vật liệu phủ. Vì vậy khi lớp bảo vệ mất đi, lớp phủ còn lại trong những vùng được khắc làm nổi bật mẫu gia công.

Gia công quang hóa (Photochemical Machining)

Là phương pháp gia công hóa mà trong đó phương pháp kháng quang tạo lớp phủ được sử dụng để gia công kim loại khi đòi hỏi đúng sai số khắt khe, hay mẫu phức tạp trên những chi tiết phẳng. Gia công quang hóa cũng được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp điện tử. Để sản xuất những mạch phức tạp trên những sản phẩm bán dẫn. Chính công nghệ này đã tạo nên những mạch tích hợp quy mô lớn (VLSI) trong vi điện tử. Có nhiều cách phơi sáng hình ảnh mong muốn. Hình vẽ thể hiện âm bản tiếp xúc với bề mặt lớp bảo vệ trong quá trình chiếu sáng, đó là phương pháp in tiếp xúc.

Các phương pháp in ảnh khác cũng có thể thực hiện thông qua một hệ thống thấu kính để phóng to hay thu nhỏ kích thước của mẫu in trên bề mặt của lớp bảo vệ. Những vật liệu kháng quang thông dụng thì nhạy với ánh sáng cực tím, nhưng không phản ứng với ánh sáng có những bước sáng khác. Vì vậy, nếu chiếu sáng trong xí nghiệp đạt yêu cầu thì không cần thiết phải thực hiện những bước gia công trong 1 môi trường như ở phòng tối. Sau khi hoàn thành gia công tạo lớp phủ thì các bước còn lại giống với các phương pháp gia công hóa khác.

Trên đây là những thông tin liên quan đến phương pháp gia công hóa học do thegioidienco.vn đã tổng hợp và chia sẻ đến các bạn. Hy vọng rằng với những chia sẻ trên đây sẽ giúp bạn có thêm nhiều thông tin hơn về phương pháp gia công hóa học nhé!

Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.

Hotline: 0938.441.404
Chat Facebook
Gọi điện ngay